Gehandicapten stemmen op ...

Op 22 november 2006 mogen we weer naar de stembus. Maar welke politieke partij verdient jouw stem? Voor alle mensen met een handicap die nog twijfelen over de partij van hun keuze, heb ik van een aantal politieke partijen de verkiezingsprogramma’s doorgespit en hun visie samengevat. CDA, ChristenUnie, D66, GroenLinks, PvdA, SP en VVD.

CDA:

In haar verkiezingsprogramma pleit het CDA voor de toegankelijkheid en bereikbaarheid van voorzieningen op alle maatschappelijke terreinen voor gehandicapten en chronisch zieken. In het verkiezingsprogramma staat: De overheid bevordert dat de toegankelijkheid van dienstverlening en gebouwen verbeterd. (§1.2.4) Daarbij wil de partij gemeenten voor de uitvoering van WMO-taken toekomstvaste budgetten geven die rekening houden met demografische ontwikkelingen.

Net zoals de ChristenUnie wil het CDA de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte, die zij overigens foutief aanduid met Wet gelijke behandeling ten behoeve van gehandicapten en chronisch zieken, uitbreiden. Daarnaast wil de partij discriminatie van gehandicapten en chronisch zieken tegengaan door actief te werken aan betere beeldvorming.

Het CDA wil de belastingstructuur meer richten op het stimuleren van arbeidsdeelname en economische zelfstandigheid (§3.1.8). Verder wil de partij voor volledig duurzaam arbeidsongeschikten, ook voor WAO‘ers, WAZ’ers en Wajong’ers, de uitkering verhogen van 70% naar 75% van het minimumloon.

Met betrekking tot de mobiliteit geeft het CDA prioriteit aan de automobilist: wegverbreding en betere benutting van bestaande wegen. Wél zegt de partij ernaar te streven het openbaar vervoer integraal toegankelijk te maken voor gehandicapten.

ChristenUnie:

De ChristenUnie is één van de weinige politieke partijen die een speciale paragraaf in hun verkiezingsprogramma aan gehandicapten heeft geweid (§ 1.7). De partij wil dat de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte, die overigens foutief wordt aangehaald als Wet Gelijke Behandeling Gehandicapten en Chronisch Zieken, wordt uitgebreid naar andere relevante levensterreinen. Op dit moment is de wet alleen van toepassing op de terreinen ‘arbeid’ en ‘beroepsonderwijs’. Het terrein ‘openbaar vervoer’ is al wel in de wet geregeld, maar de wetsartikelen op dit terrein zijn anno 2006 nog niet in werking getreden.

De ChristenUnie pleit ervoor de zorg voor mensen met een verstandelijke of lichamelijke handicap zoveel mogelijk op participatie in de samenleving te richten. Concreet wil de partij dit bereiken door gebouwen en openbaar vervoer toegankelijk te maken. Openbaarvervoer-systemen die niet voldoen aan deze eis zouden subsidiekorting opgelegd moeten krijgen. De partij wil verder dat er voldoende gehandicaptenparkeerplaatsen (2 procentnorm) in Nederland beschikbaar komen en dat nieuw te bouwen woningen en gebouwen minimaal voldoen aan de toegankelijkheidseisen uit het bouwbesluit. Bovendien wil de ChristenUnie werknemers uit de sociale werkvoorziening kansen geven op de reguliere arbeidsmarkt, bijvoorbeeld door begeleid werken buiten de sociale werkvoorziening een impuls te geven.

D66:

Het verkiezingsprogramma van D66 is zeer bondig gehouden. De partij wil dat iedereen een eerlijke en gelijke kans krijgt om zich te ontplooien, en wil af van de behoudzucht van belangenbehartigers. Er zijn geen paragrafen over mobiliteit, openbaar vervoer of sociale verzekeringen en voorzieningen in opgenomen.

GroenLinks:

GroenLinks is van mening dat mensen die volledig arbeidsongeschikt raken, recht moeten hebben op een goede uitkering. Voor hen voor wie geen perspectief meer is op werk, zou het inkomen verhoogd moeten worden. Daarnaast zouden chronisch zieken en gehandicapten die extra zorgkosten moeten maken, voor deze kosten gecompenseerd moeten worden. Mensen die bij een keuring geheel of gedeeltelijk arbeidsgeschikt worden verklaard zouden aan een gepaste baan geholpen moeten worden. De overheid zou daarbij het goede voorbeeld moeten geven, door zelf meer ouderen en gehandicapten in dienst te nemen.

GroenLinks pleit ervoor om ouderen, chronisch zieken en gehandicapten waar nodig ondersteuning te geven om zelfstandig te kunnen leven. Om dit mogelijk te maken kunnen zij aanspraak maken op een persoonsgebonden budget of op door de gemeente verzorgde ondersteuning en voorzieningen in de buurt. Mensen worden zo niet afhankelijk gemaakt van vrienden of familie. Net zoals de ChristenUnie pleit GroenLinks ervoor dat openbaar vervoer uitstekend toegankelijk moet zijn voor gehandicapten. Bovendien wil de partij dat het aanbod en het gebruik van openbaar vervoer met twintig procent stijgt en dat er geëxperimenteerd wordt met gratis openbaar vervoer.

PvdA:

Met 121 pagina’s is het Partij van de Arbeid verkiezingsprogramma veruit het dikste van alle onderzochte programma’s. Het is ook de tweede partij die een speciale paragraaf weidt aan gehandicapten. De PvdA stelt dat tegenover het recht op een bijstandsuitkering de plicht staat om te werken: op de arbeidsmarkt, zorgtaken vervullen of werken aan terugkeer op de arbeidsmarkt.(Blz. 38) Tegelijkertijd signaleert de partij een gebrekkige toegankelijkheid van informatie, openbaar vervoer, openbare gebouwen en het uitblijven van infrastructurele aanpassingen die gehandicapten afhankelijk maken in plaats van zelfstandig (Blz. 60).

De PvdA is de enige politieke partij in dit verkennende onderzoekje die in haar verkiezingsprogramma opmerkt dat de overheid rekening moet houden met blinden: als het gaat om digitale dienstverlening, maar ook als het gaat om verkiezingen. Daarnaast pleit zij voor goed toegankelijk en betaalbaar openbaar vervoer. Voor 65-plussers en gehandicapten zou dit openbaar vervoer vanaf de invoering van de OV-Chipkaart in de daluren bovendien gratis moeten zijn.(Blz. 92) Net als GroenLinks wil de PvdA experimenteren met gratis openbaar vervoer om de verkeersknelpunten op te lossen en investeren in het aanbod en de kwaliteit van het aanbod in het openbaar vervoer.

SP:

Uitgangspunt in het verkiezingsprogramma van de Socialistische Partij is dat mensen met een handicap het recht hebben om als volwaardige burgers volop mee te doen in de samenleving. Daartoe zal overal de toegankelijkheid van gebouwen, ruimten en openbaar vervoer optimaal moeten worden. Om dit te bereiken wil de SP het recht op zorg vastleggen en de eigen bijdragen beteugelen, gemeenten financiële middelen geven om de WMO ruimhartig uit te voeren, en de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte uitbreiden met de terreinen: openbaar vervoer, wonen en onderwijs.(Blz. 43) Verder wil deze partij het sociaal minimum in vier jaar met 10 procent verhogen, de WAO-uitkering verhogen naar 75% en de herkeuringsregels voor de WIA en de WAO versoepelen.

De SP hekelt het feit dat openbaar vervoer, op plaatsen waar dit onrendabel is, wordt vervangen door gebrekkige vormen van ‘collectief vraagafhankelijk vervoer’, zoals belbussen. (Blz. 30) Net zoals de PvdA wil ook de SP dat het openbaar vervoer in de daluren gratis wordt voor 65-plussers. Daarnaast zou het openbaar vervoer volgens deze partij ook kosteloos moeten zijn voor kinderen tot 12 jaar met een begeleiding. In de komende jaren wil men fors investeren in meer en beter openbaar vervoer. Zowel in de randstad, als tussen de randstad en het noorden van Nederland.

VVD:

Het verkiezingsprogramma van de VVD bestaat uit een krantje met slechts vier pagina’s. Op de eerste bladzijde wordt in het artikel Discriminatie: Altijd verboden een betoog gehouden voor het aannemen van een hiërarchische verhouding tussen de grondrechten in de Nederlandse Grondwet, waarbij artikel 1 voorrang zou moeten hebben op alle andere grondrechten. Bovendien wil de VVD dat het mogelijk wordt om, in gevallen waarin bij sollicitaties overduidelijk sprake is van discriminatie, naar de kantonrechter te stappen.

Tot slot:

Bij de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer gaat het niet om één onderwerp; het gaat om het landelijke Nederlandse politieke beleid voor de komende vier jaren. Gehandicaptenbeleid en openbaar vervoer zijn daar slechts twee aspecten van. Het is ook niet mijn bedoeling deze pagina af te sluiten met een concreet stemadvies. Ik heb slechts geprobeerd bij zeven politieke partijen aan te geven wat zij, volgens hun verkiezingsprogramma, voor mensen met een handicap in petto hebben.