Nepal schaft monarchie af

Op een informatieve pagina van de Universiteit van Kassel in Duitsland staan de drie revoluties(1) die Nepal in de twintigste eeuw heeft meegemaakt. De eerste begon toen Koning Tribhuwan - daarin geholpen door het volk dat hem als reïncarnatie van de hindoegod Vishnoe zag - in 1951 het gehate regiem van de Rana-dynastie overnam en de bevolking een nieuwe Grondwet (1959) en democratie beloofde. Kort daarop stierf hij echter en het zou nog jaren duren voordat een nieuwe koning weer de moeizame weg naar democratie op zou durven zoeken. Het was Koning Birendra die in 1990 gehoor gaf aan door de Nepali Congress Party (afgekort: NCP) georganiseerde demonstraties en met het uitvaardigen van een nieuwe Grondwet de absolute monarchie inwisselde voor een constitutionele monarchie. Hij liet verkiezingen uitschrijven en het volk zichzelf regeren. Alleen in uitzonderlijke situaties had de koning volgens de nieuwe Grondwet nog het laatste woord. De tweede Nepalese revolutie was een feit. Al snel ontspoorde de democratie echter. De gekozen volksvertegenwoordigers bleken ongeschikt en corrupt. Een groep teleurgestelde parlementariërs startte in 1996 een maoïstische partij. De partij streeft naar een derde revolutie, om het volk eindelijk de macht te geven die het beloofd is. Daarbij wordt een guerrilla gevoerd die in 10 jaar tijd al aan meer dan 14.000 mensen het leven heeft gekost.

De geliefde koning Birendra werd in 2001 door zijn zoon vermoord. Zijn opvolger, koning Gyanendra, bleek al snel een man die alle veranderingen van zijn voorgangers ongedaan wilde maken en terugverlangde naar de absolute macht. Zijn harde bewind kon de opmars van de maoïsten echter niet stuiten. In augustus 2004 controleerde de guerrilla reeds 60 procent van het grondgebied van Nepal.

Op 28 december 2007 heeft de voorlopige volksvertegenwoordiging van Nepal ingestemd met afschaffing van de monarchie. Van de 329 parlementariërs stemden er 270 voor en slechts 3 tegen. Afschaffing van de monarchie is een belangrijke eis van de Nepalese maoïsten waarmee wordt onderhandeld over een definitieve vrede in het land in de Himalaya.(2) Nu afgesproken is dat medio april een speciale assemblee wordt gekozen die ‘s werelds laatste hindoe koning moet opdragen troonsafstand te doen, maakt dit de weg vrij voor Nepal om een republiek te worden.(3)

Voetnoten

1
Armin Wertz, Nepal: Monarchie im Belagerungszustand, Freitag 37, 3. September 2004.
2
N.n., Nepal stemt monarchie weg, NRC-Handelsblad, 28 december 2007.
3
N.n., Parlement Nepal: monarchie wordt afgeschaft, Elsevier, 27 december 2007.