Polka Red Rose print: een oorspronkelijk ontwerp

Twee niet oorspronkelijke ontwerpen kunnen, in een specifieke combinatie van de kenmerkende elementen, wel een oorspronkelijk werk opleveren dat het persoonlijk stempel van de maker draagt.

In de afbeelding hierboven ziet u twee dessins. Aan de linker kant ziet u de ‘Polka Red Rose print’ van het bedrijf Room Seven B.V. uit Alkmaar. Dit bedrijf is gespecialiseerd in het ontwerpen en verhandelen van interieuraccessoires. Het patroon werd gebruikt voor de kinderkleding die de firma in februari 2007 op de markt bracht. Aan de rechter kant het dessin dat Blokker BV – de landelijke keten van detailhandelzaken die onder meer huishoudelijke artikelen, speelgoed en meubilair verkoopt – heeft uitgekozen voor haar poef. De poef is sinds februari 2010 in de Blokker fillialen te vinden. In dezelfde periode heeft het bedrijf ook een fietstas en een zadelhoes met een vergelijkbaar patroon op de markt gebracht. Begin maart 2010 heeft Blokker daar nog een reistas en portemonnee met een soortgelijke tekening aan toegevoegd.

In week 6 stonden de poef, de fietstas en de zadelhoes in de Blokker-aanbiedingenfolder. Deze folder was ook online op de website van de keten van detailhandelzaken te bekijken. In week 11 zijn de portemonnee en de reistas eveneens in de folder opgenomen. Room Seven B.V. meende dat Blokker B.V. hierdoor een inbreuk op haar auteursrechten had gemaakt (art. 13 Auteurswet) en spande een kort geding aan.

Art. 13 Auteurswet:
Onder de verveelvoudiging van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst wordt mede verstaan de vertaling, de muziekschikking, de verfilming of toneelbewerking en in het algemeen iedere gehele of gedeltelijke bewerking of nabootsing in gewijzigde vorm, welke niet als een nieuw, oorspronkelijk werk moet worden aangemerkt.

Oorspronkelijk werk

De eerste vraag die de voorzieningenrechter heeft moeten beantwoorden, was de vraag of de Polka Red Rose print een oorspronkelijk ontwerp is of niet. Alleen een oorspronkelijk ontwerp geniet namelijk bescherming door de Auteurswet. De Polka dot (een effen achtergrond met witte stippen) en het gebruik van een afbeelding van een roos zijn, aldus de rechter, ieder voor zich geen oorspronkelijke ontwerpen en genieten dus geen bescherming door de Auteurswet. Maar, de specieke combinatie van de kenmerkende elementen, zoals in de Polka Red Rose print, kan (...) wel als een oorspronkelijk werk worden aangemerkt dat het persoonlijk stempel van de
maker draagt.

Ongeoorloofde verveelvoudiging

Nadat de voorzieningenrechter had geoordeeld dat het patroon beschermd wordt door de Auteurswet, kwam de rechter toe aan de vraag of de keten van detailhandelszaken zich schuldig heeft gemaakt aan een ongeoorloofde verveelvoudiging van dit patroon. Hierover oordeelt de voorzieningenrechter: In de dessins die Blokker heeft gebruikt voor haar poef, reistas en portemonnee zijn alle hiervoor genoemde auteursrechtelijk beschermde trekken terug te vinden. (...)  Het resultaat is dat de totaalindruk die de dessins wekken naar het voorlopige oordeel van de voorzieningenrechter dezelfde is.(1) Hetzelfde geldt voor het dessin van de zadelhoes en de fietstas. Weliswaar is het patroon bij deze producten gewijzigd – de rozen zijn bijgesneden –, maar deze gewijzigde vorm kan evenmin als nieuw oorspronkelijk werk worden beschouwd. Uiteindelijk wordt de landelijke keten van detailhandelszaken dan ook geboden alle producten met het gewraakte dessin binnen 72 uur uit de winkel te verwijderen.

Voetnoten

1
Rb 's-Gravenhage 19 maart 2010 Zaaknr. KG ZA 10-225.