Beperkte rectificatie boek Bontekoe

Marja Bontekoe mocht de heer Lakeman geen bedrieger noemen, want voor deze ernstige aantijging bestaat geen grond. Andere uitlatingen van haar over hem betroffen slechts haar persoonlijke mening en hadden geen betrekking op ernstige psychologische afwijkingen.

Marja Bontekoe heeft zich in haar boek De dossiers Lakeman en tijdens een mediaoptreden op 17 maart 2010 in het televisieprogramma Nova kritisch uitgelaten over adviseur Pieter Lakeman. Deze adviseur kreeg in oktober 2009 landelijke bekendheid, omdat hij klanten van DSB-bank opriep om hun geld van de bank op te nemen. Dit had een bankrun tot gevolg, welke heeft bijgedragen aan het faillissement van DSB-bank op maandag 19 oktober 2009. De auteur noemde de adviseur een ontzettend eigenwijs mens, iemand met licht autistische trekjes die last heeft van grootheidswaanzin. En op een vraag van de presentatrice antwoordde zij: In feite is hij een bedrieger, hij zegt niet de hele waarheid. Het zijn halve waarheden. Het zijn stukken van vonnissen, het zijn delen van uitspraken, maar uiteindelijk, het waren uitspraken, de hoger beroep uitspraken van een hogere rechter, die vind je gewoon niet meer op zijn sites zodra hij dat verloren heeft.

Vrijheid van meningsuiting

De adviseur heeft een kort geding aangespannen tegen de auteur van het boek, dat sinds 18 maart 2010 in de winkels ligt en ten tijde van de zitting, 31 maart, al toe was aan de derde druk. Volgens hem zijn de uitlatingen die de auteur in het boek en tijdens haar mediaoptreden heeft gedaan onrechtmatig. De rechter heeft aldus een afweging moeten maken tussen de vrijheid van meningsuiting van de auteur en de vrijheid van de adviseur om niet in zijn eer of goede naam aangetast te worden. Bij deze belangenafweging speelt een rol in hoeverre de geuite beschuldigingen steun vinden in het beschikbare feitenmateriaal.

Een mening

Met betrekking tot de kwalificaties grootheidswaanzin, iemand die alle grip op de werkelijkheid is verloren en autistische trekjes heeft, oordeelde de rechter dat het uitlatingen betreft waarbij voorop staat dat het om de mening van de auteur gaat, die zij ook als zodanig heeft gebracht. Dergelijke uitlatingen hebben niet, zoals de eiser beweerde, betrekking op ernstige psychologische afwijkingen. Van onnodig grievende karakteriseringen, die de persoonlijke identiteit en integriteit van [eiser] aantasten en zijn functioneren als professioneel adviseur onmogelijk maken, is dan ook geen sprake. In dat verband is van belang dat [eiser] een publieke figuur is, die tegen een stootje moet kunnen. Bovendien schuwt hij zelf in het publieke debat stevige bewoordingen over zijn opponenten niet.(1)

Geen bedrieger

De kwalificatie bedrieger is een ernstige aantijging. Voor deze ernstige aantijging bestond, zo heeft ook de auteur ter zitting verklaard, geen grond. Door deze kwalificatie te bezigen heeft zij jegens de adviseur niet de in het maatschappelijk verkeer betamelijke zorgvuldigheid betracht en dus onrechtmatig gehandeld. De rechtbank veroordeelde haar dan ook tot het plaatsen van een rectificatie op haar website en het als persbericht versturen van deze rectificatie aan de redactie van Nova, met gelijktijdig afschrift aan de advocaat van eiser.

Voetnoten

1
Rb. Amsterdam 8 april 2010, LJN BM0483.