Dagbladuitgever werkgever van krantenjongen

Voor het aannemen van werkgeverschap in de zin van de Wet arbeid vreemdelingen is geen arbeidsovereenkomst vereist; dat in opdracht of ten dienste van de werkgever wordt gewerkt door de vreemdeling is voldoende. Ook als een uitgever een distributiebedrijf inschakelt voor de bezorging van kranten, moet zij er voor waken dat bij de distributieactiviteiten van deze organisatie geen vreemdelingen zonder tewerkstellingsvergunning worden ingezet.

Bij besluit van 12 oktober 2006 heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid dagbladuitgever De Telegraaf een boete opgelegd van €312.000,-, omdat een groot aantal vreemdelingen als dagbladbezorger aan het werk was, zonder dat voor hen zogenoemde tewerkstellingsvergunningen waren afgegeven. De Telegraaf had hiermee artikel 2 lid 1 van de Wet arbeid vreemdelingen (Hierna: Wav) overtreden.

Werkgever

In hoger beroep spitste het rechtsgeschil zich met name toe op de vraag wie als werkgever van de krantenbezorgers aangeduid moest worden: het distributiebedrijf of de uitgever van de krant.

Art. 1 lid 1 sub b 1° Wet arbeid vreemdelingen
Degene die in de uitoefening van een ambt, beroep of bedrijf een ander arbeid laat verrichten.

Bij de beantwoording van deze rechtsvraag verwijst de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State naar de totstandkomingsgeschiedenis van de Wet arbeid vreemdelingen. Daarin is vastgelegd dat voor het antwoord op de vraag of iemand een werkgever is in de zin van artikel 1, eerste lid onder b 1° van de Wav, niet van belang is of er een arbeidsovereenkomst of gezagsverhouding tussen de vreemdeling en de werkgever bestaat, maar of de vreemdeling in opdracht of ten dienste van de werkgever arbeid verricht.(1)

Invloed op de organisatie van de distributieactiviteiten

De vreemdelingen hebben mede ten behoeve van De Telegraaf dagbladen verzorgd. De uitgever van de ochtendkrant heeft een distributiebedrijf opdracht gegeven het door haar uitgegeven dagblad te verspreiden. Dit distributiebedrijf maakt daartoe gebruik van een netwerk van distributeurs die vervolgens bezorgers inschakelen. Volgens de Afdeling is het niet aannemelijk dat de dagbladuitgever niet zodanige invloed kan uitoefenen op de organisatie van de distributieactiviteiten dat maatregelen getroffen worden ten einde te voorkomen dat de bezorging van de dagbladen plaatsvindt door vreemdelingen zonder tewerkstellingsvergunning.(2) Om die reden wordt de uitgever aangemerkt als werkgever in de zin van artikel 1, eerste lid, aanhef en onder b, onder 1?, van de Wet arbeid vreemdelingen.

Notitie

Dagblad De Telegraaf is niet de enige krant die ter zake van het laten verrichten van arbeid door vreemdelingen zonder tewerkstellingsvergunning een boete opgelegd heeft gekregen. De Volkskrant(3), Algemeen Dagblad(4) en Trouw(5) hebben van de minister om dezelfde reden een boete opgelegd gekregen en moeten elk €224.400,- betalen. NRC-Handelsblad(6) had in maart 2006 één vreemdeling zonder tewerkstellingsvergunning als dagbladbezorger aan het werk en is een boete van €7.200,- verschuldigd. De boete voor De Telegraaf is in hoger beroep overigens vastgesteld op in totaal €298.000,-

Wat moet de uitgever van een krant doen om te voorkomen dat hij een boete krijgt omdat de vriendelijke krantenjongen een vreemdeling zonder tewerkstellingsvergunning blijkt te zijn? Kranten plegen met een distributiebedrijf een service-level agreement te sluiten. De drukker verplicht zich bij de verspreiding van de krant van de diensten van het distributiebedrijf gebruik te maken en het distributiebedrijf verplicht zich de dagbladen te distribueren. Het is daarbij aan de drukker van de krant om in deze overeenkomst vast te leggen dat het distributiebedrijf en door haar ingeschakelde distributeurs erop moeten toezien, dat vreemdelingen gerechtigd zijn in Nederland arbeid te verrichten. Daarnaast zouden er in het service-level agreement afspraken gemaakt moeten worden over de wijze waarop dat toezicht wordt uitgeoefend.

Voetnoten

1
TK Kamerstukken 1993-1994, 23 574, nr. 5, blz. 2.
2
ABRvS 4 mei 2010, LJN BM3245.
3
ABRvS 4 mei 2010, LJN BM3246.
4
ABRvS 4 mei 2010, LJN BM3244.
5
ABRvS 4 mei 2010, LJN BM3241.
6
ABRvS 4 mei 2010, LJN BM3243.