Acquisitiefraude aangepakt

De Kamer van Koophandel heeft de bodemprocedure tegen het Kantoor voor Klanten B.V.B.A. gewonnen. Het Kantoor zou zich schuldig maken aan acquisitiefraude. Het is de eerste keer dat het in Nederland is gelukt ook de natuurlijke personen, die schuil gaan achter malafide, BV’s civielrechtelijk aansprakelijk te stellen voor de schade die zij veroorzaken.

Op 22 september 2008 is het Kantoor voor Klanten opgericht. Het bedrijf heeft een website: kvkhandelsregister.nl. Begin december heeft het Kantoor voor Klanten naar ruim 357.000 adressen van ondernemingen in Nederland een brief verstuurd. In deze brief wordt de ondernemer gevraagd €149,- (incl. BTW) te betalen voor de registratie van de gegevens van zijn bedrijf op de genoemde website. Een dergelijke brief wordt een ‘bijdragebrief’ genoemd. Onder de prijsopgave is een tekstje opgenomen waarin ondermeer staat: “Dit is geen factuur maar een aanbod. Wanneer u gebruik maakt van dit aanbod, zal uw betaling als een opdrachtbevestiging worden beschouwd en gaat u akkoord met onze algemene voorwaarden.” Veel ondernemers dachten dat de brief een factuur van de Kamer van Koophandel was en maakten het gevraagde geldbedrag over.

De vereniging Kamer van Koophandel – rechthebbende op het woordmerk “KvK” en gebruiker van de handelsnamen “KvK” en “Handelsregister” – is een civiele procedure gestart tegen het Kantoor voor Klanten. De Kamer van Koophandel stelde dat door het Kantoor voor Klanten inbreuk is gemaakt op haar merkenrechten, haar auteursrechten en haar handelsnamen.

Inbreuk op merkenrechten

In de bodemprocedure oordeelde de rechtbank dat er inbreuk is gemaakt op het merkenrecht van de Kamer van Koophandel. Ro. 5.6: Hoewel er tussen het beeld van merk en laatstbedoeld logo ook diverse verschillen zijn, vertonen zij als totaalindruk een duidelijke en overwegende visuele gelijkenis. (...) Daarbij is mede van belang dat het merk onder meer is gedeponeerd voor de diensten in klasse 35 het beheren en onderhouden van registers, waarop ook Kantoor voor Klanten zich zegt te richten en van welke diensten in de bijdragebrief en op de website melding wordt gemaakt. Op grond van een soortgelijke redenering wordt ook de door het Kantoor voor Klanten gebruikte aanduiding ‘kvk’ onrechtmatig geacht, evenals het gebruik van de volledige naam Kantoor voor Klanten, vanwege de manier waarop deze aanduiding is gebruikt.

Inbreuk op auteursrechten

Volgens de rechtbank maakte het Kantoor voor Klanten niet alleen inbreuk op het merkenrecht van de Kamer van Koophandel, maar ook op haar auteursrecht. Dat deed zij door de vormgeving van zowel de bijdragebrief als de home-page van de website kvkhandelsregister.nl een opvallende gelijkenis met die van de factuur en de website van Kamer van Koophandel te laten vertonen. Ro. 5.11: Naar het oordeel van de rechtbank is sprake van ontlening aan en nabootsing van de werken van Kamer van Koophandel - in het bijzonder van de auteursrechtelijk kenmerkende elementen daarvan - en zijn de bijdragebrief en de website www.kvkhandelsregister.nl te beschouwen als verveelvoudiging van die werken.

Misleiding

Door het kopiëren van de huisstijl, het moment van versturen (vier weken voordat de bijdragen voor het handelsregister van de Kamer van Koophandel gevraagd zouden worden) en het ten onrechte melding maken van een gewijzigd bankrekeningnummer, was de brief van het Kantoor voor Klanten onmiskenbaar bewust misleidend en daarmee onrechtmatig, niet alleen tegenover de ondernemingen die erdoor zouden worden bewogen om een bedrag van €149,00 over te maken naar Kantoor voor Klanten, maar ook jegens Kamer van Koophandel omdat viel te voorzien dat deze daarvan schade zou ondervinden doordat een groot aantal ondernemingen in verwarring zou raken ten aanzien van de herkomst en bedoeling van de brief en bijvoorbeeld bij Kamer van Koophandel om opheldering zou vragen en doordat Kamer van Koophandel zich genoodzaakt zou zien handelend op te treden zoals zij heeft gedaan.(1)

Schadevergoeding

Nadat de bijdragebrieven naar Nederlandse ondernemingen zijn verstuurd door het Kantoor voor Klanten, heeft de Kamer van Koophandel maatregelen genomen om zoveel mogelijk schade te beperken en verwarring bij de bij haar geregistreerde ondernemingen in Nederland te voorkomen. Daartoe heeft zij onder andere waarschuwingen op haar eigen website geplaatst, een persbericht uitgegeven (kosten begroot op: € 70.000,-), haar eigen factuur voorzien van een begeleidende brief (kosten: € 130.076,31) en een advocaat ingeschakeld die sommaties heeft verstuurd naar het Kantoor voor Klanten (totale kosten voor advocaten: € 328.916,74). Volgens de rechtbank waren deze activiteiten doeltreffend, redelijk en evenredig. De redelijke kosten daarvan komen in beginsel daarom voor vergoeding in aanmerking. Dat kan ook gelden voor interne kosten (Vgl. ro. 5.54 en 5.55). Welke bedragen precies moeten worden betaald, heeft de rechtbank niet direct kunnen bepalen, omdat nader onderzoek was vereist. Wèl is duidelijk dat dit de eerste zaak is in Nederland waarbij natuurlijke personen, niettegenstaande hun poging om zich achter besloten vennootschappen te verschuilen, aansprakelijk worden gesteld voor de schade die zij hebben aangericht. In veel gevallen ontlopen daders hun straf en kan de schade niet worden verhaald.

Voor MKB Nederland was de uitkomst in de hier beschreven procedure aanleiding om ook een proefproces wegens vermeende acquisitiefraude te starten tegen MKBinNederland.nl.

Voetnoten

1
Rb. Rotterdam 30 juni 2010, LJN BN4213.