Wob niet van toepassing op kandidatenlijsten

De voor de verkiezing noodzakelijke openbaarmaking van kandidatenlijsten wordt uitputtend door de Kieswet geregeld. Uit dit systeem vloeit voort dat de Wob gedurende de verkiezingsperiode niet van toepassing is op kandidatenlijsten.

De woordvoerder van het Internationaal Politiek Documentatiecentrum (IPD)(1) heeft het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Teylingen verzocht om hem de kandidatenlijsten (model H 1 van de Kieswet) van alle politieke partijen toe te sturen die mee hebben gedaan met de plaatselijke gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010. Dit verzoek is, voor zover het de op de kandidatenlijst vermelde adressen betreft, afgewezen door het college, waarna zich een rechtsprocedure ontspon die uiteindelijk doorliep tot en met de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Openbaarheid van kandidatenlijsten

Op de dag van kandidaatstelling voor de gemeenteraadsverkiezingen houden de hoofdstembureau’s een zitting tot het onderzoeken van de kandidatenlijsten (art. I 1 Kieswet). Nadat de lijst is onderzocht, wordt deze voor een ieder ter inzage gelegd (art. I 3 Kieswet) op het secretariaat van de eerdergenoemde bureau’s. Nadat de voorzitter van het hoofdstembureau van het centraal stembureau heeft gemeld welke lijsten zijn ingeleverd, maakt het centraal stembureau deze lijsten zo spoedig mogelijk openbaar (art. I 17 lid 1 Kieswet) door deze in de gemeente waar de kandidatenlijst betrekking op heeft ter inzage te leggen.

Uitputtende regeling

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in hoger beroep overwogen dat de Kieswet uitputtend de voor de verkiezingen noodzakelijke openbaarmaking van kandidatenlijsten regelt. Uit dit systeem van de Kieswet vloeit voort dat gedurende de verkiezingsperiode de Wob niet van toepassing is op kandidatenlijsten. Deze verkiezingsperiode vangt aan op de dag waarop de kandidatenlijsten overeenkomstig artikel I 3 van de Kieswet ter inzage worden gelegd en eindigt met ingang van de dag na die waarop overeenkomstig artikel V 4, eerste lid, van de Kieswet omtrent de toelating van alle gekozen leden is beslist. Na afloop van de verkiezingsperiode staat de Kieswet niet in de weg aan toepassing van de Wob.(2)

Omdat de Kieswet er niet in voorziet dat kopieën van kandidatenlijsten aan derden worden verstrekt, moet het verzoek van het IPD worden aangemerkt als een verzoek een feitelijke handeling te verrichten. Daartegen kan geen bezwaarschrift worden ingediend, zodat het college van burgemeester en wethouders het bezwaarschrift terecht niet-ontvankelijk hebben verklaard.

Voetnoten

1
Nico Kuyt, Extreemlinkse organisatie krijgt adressen Trots op Nederland nog steeds niet, 20 januari 2011.
2
ABRvS 5 oktober 2011, LJN BT6666.