Openbaar maken middels een hyperlink

Het aanbrengen van een hyperlink naar een bestand/website die onvindbaar is voor personen die de rechtstreekse url niet hebben, is te beschouwen als een openbaarmaking in auteursrechtelijke zin.

De bekende Nederlandse Britt D. heeft op 13 en 14 oktober 2011 naaktfoto’s laten maken voor het blad Playboy. Deze foto’s zijn uitgelekt en op Filefactory.com geplaatst; een Australische website voor data-opslag. Geenstijl.nl heeft op haar website een hyperlink weergegeven, die haar bezoekers in staat stelde de fotoreportage direct te downloaden. Na een sommatie van Sanoma Media Netherlands b.v. (hierna kortweg Sanoma genoemd) heeft Filefactory.com de foto’s verwijderd. Inmiddels stonden dezelfde foto’s evenwel ook al op een andere website: Imageshack.us. Geenstijl.nl paste de hyperlink daarom aan. Sanoma heeft ook met succes de Amerikaanse website gesommeerd de foto’s te verwijderen, maar de fotoreportage blijft steeds weer opduiken en bezoekers van Geenstijl.nl blijven in het reactieveld onder het bericht hyperlinks naar deze bronnen plaatsen. Daarop besloot Sanoma Geenstijl.nl te sommeren het bericht en de bijbehorende reacties te verwijderen. Als reactie publiceerde de website nog twee berichten over het geschil, inclusief directe hyperlinks naar de uitgelekte fotorapportage.

Het geschil

Voor de rechtbank Amsterdam heeft Sanoma onder meer gevraagd voor recht te verklaren dat Geenstijl.nl haar auteursrechten heeft geschonden en onrechtmatig heeft gehandeld door zonder toestemming berichten met materiaal, al dan niet via hyperlinks, op de website te publiceren.

Openbaarmaking

De rechtbank begon haar uitspraak met het schetsen van een algemeen kader. Uit jurisprudentie van het Hof van Justitie EU blijkt dat bij de beoordeling of sprake is van een openbaarmaking rekening moet worden gehouden met de omstandigheden van het geval. In die jurisprudentie wordt een aantal criteria genoemd, die daarbij een rol spelen. Van belang is met name of er sprake is van een interventie, een (nieuw) publiek en winstoogmerk. Daarna liep zij de drie genoemde elementen één voor één af. Met betrekking tot de interventie overwoog de rechtbank: Het plaatsen van een hyperlink, die verwijst naar de locatie op het internet waar een bepaald werk voor publiek toegankelijk is gemaakt, is in beginsel geen zelfstandige openbaarmaking. De feitelijke terbeschikkingstelling aan het publiek vindt plaats op de website waar de hyperlink naar verwijst. In het onderhavige geval was de fotoreportage echter niet op zodanige wijze voor het publiek beschikbaar gesteld, dat deze voor publiek toegankelijk en vindbaar was. Slechts de kring van personen die op de hoogte was van het URL-adres kon de fotoreportage via Filefactory (en later Imageshack.us) bekijken. (…) De conclusie is dan ook dat GeenStijl door het bericht op Geenstijl.nl waarin de hyperlink werd genoemd een interventie heeft gepleegd waarmee aan het publiek toegang wordt verleend tot de fotoreportage. Zonder die interventie zou het publiek geen toegang tot de fotoreportage hebben gehad.(1)

Aangezien de fotoreportage nog niet was gepubliceerd heeft Geenstijl.nl door het plaatsen van een hyperlink naar de foto’s, deze werken ontsloten voor haar gemiddeld 230.000 bezoekers per dag en daarmee een (nieuw) publiek toegang gegeven tot de werken. Dat de website daarbij een winstoogmerk voor ogen stond leidt volgens de rechtbank geen twijfel: de hyperlinks werden volgens haar geplaatst met de bedoeling om bezoekers naar de website te trekken en/of de kring van vaste bezoekers te behouden. Gelet op het vorenstaande kwam de rechtbank tot de conclusie dat Geenstijl.nl de fotoreportage heeft geopenbaard en daarmee een inbreuk heeft gemaakt op de auteursrechten van Sanoma. De door Sanoma gevraagde verklaring voor recht werd dan ook toegewezen.

Voetnoten

1
Rb. Amsterdam 12 september 2012, LJN BX7043.