Kandidatenlijst IQ-partij terecht ongeldig verklaard

Het is de verantwoordelijkheid van degene die een kandidatenlijst inlevert ervoor te zorgen dat deze lijst voldoet aan de eisen die de Kieswet daaraan stelt.

Op 11 juni 2012 heeft de Kiesraad de IQ-partij, met IQ voor eerlijkheid, opgenomen in het register voor aanduidingen voor de Tweede Kamerverkiezingen.(1) Door registratie kon de partij onder deze naam deelnemen aan de verkiezingen van 12 september 2012. Haar kandidatenlijst werd op 3 augustus 2012 evenwel door hoofdstembureau 12 – ’s-Gravenhage – ongeldig verklaard, omdat de IQ-partij geen bewijs van betaling van de waarborgsom had overlegd (art. H 12 lid 1 jo. I 5 onder b Kieswet).

Tegen dit besluit heeft de politieke partij beroep ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Zij stelde daarin ondermeer de waarborgsom niet te hebben betaald, omdat bij inlevering van de kandidatenlijst bleek dat zij niet, zoals beoogd, deel zou kunnen nemen aan de verkiezingen in alle 20 kieskringen, maar slechts in kieskring 12. Weliswaar wilde de IQ-partij proberen haar lijst met kandidaten alsnog in overeenstemming te brengen met het voorgeschreven modelformulier, maar het hoofdstembureau zou haar daarvoor onvoldoende tijd – vijf minuten – en middelen – de IQ-partij mocht geen gebruik maken van de kopieermachine van de gemeente ’s-Gravenhage - ter beschikking hebben gesteld.

De Afdeling ging echter niet mee in dit verweer. In haar uitspraak wijst de Afdeling erop dat de IQ-partij op 31 juli 2012 om vijftien uur slechts over één kandidatenlijst beschikte waarop zes namen van kandidaten waren vermeld. Gelet op artikel H 1 en H 2 van de Kieswet kon zij niet met inlevering daarvan bij het hoofdstembureau van kieskring 12 deelnemen aan de verkiezingen in alle kieskringen. In het midden kan blijven of het hoofdstembureau de IQ-partij voldoende behulpzaam is geweest. Het is de verantwoordelijkheid van degene die de kandidatenlijsten inlevert, dat de in te leveren lijsten voldoen aan de wettelijke vereisten. Nu de IQ-partij op 31 juli 2012 bij het hoofdstembureau niet over twintig kandidatenlijsten met daarop meer dan dertig namen beschikte, komt de omstandigheid dat zij om vijftien uur die dag niet aan alle wettelijke vereisten voldeed voor deelname aan de verkiezingen in alle kieskringen, voor haar rekening.(2) Om deel te kunnen nemen in één kieskring aan de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer, had de partij de waarborgsom moeten voldoen en daarvan een betalingsbewijs moeten overleggen binnen de daarvoor geldende termijn. Dat is niet gedaan, zodat de kandidatenlijst van de partij terecht ongeldig is verklaard. Het beroep was ongegrond.

Voetnoten

1
Stcrt 2012, 12069.
2
ABRvS 9 augustus 2012, LJN BX4217.